Kippen kijken

Zaterdag 2 oktober gingen de werkgroepen Dierenrechten en Landbouw een kijkje nemen bij 2 (legkip)pluimveehouderijen in Barneveld die beide veel oog voor dierenwelzijn en milieu hebben. De ene pluimveehouderij was het Rondeel , de ander De Lankerenhof officieel als biologisch gecertificeerd bedrijf. De eieren van beide bedrijven mogen de 3 sterren van het Dierenbescherming’s Beter Leven keurmerk dragen.

We begonnen bij het Rondeel waar in een mooie vergaderzaal koffie, thee en koekjes voor ons klaarstonden en we een uitgebreide presentatie kregen over het gehele bedrijf Venco groep waar het Rondeel een dochterorganisatie van is. In eerste instantie leek dit niet zo heel relevant, maar uiteindelijk bleek dat door de innovatieve onderneminglust van de eigenaar en het geld dat uit andere bedrijfsonderdelen werd verdiend, het Rondeel mogelijk kon worden gemaakt. Met name overheid, maar ook de sector zelf werkte zo traag en moeizaam dat een innovatief concept als Rondeel niet gefinancieerd werd. De eigenaar had hier op een gegeven moment genoeg van en besloot zijn eigen bedrijfskapitaal hiervoor in te zetten. Een flink bedrijfsrisico, maar het lijkt zich te belonen: binnenkort opent een 2e Rondeel in februari haar deuren in Noord-BrabantHet Rondeel is een concept dat is voortgekomen uit het project Houden van Hennen waarbij geprobeerd is tot een concept te komen waar boeren, burgers als dierenwelzijn zijn samengebracht. Mijn inziens is dit redelijk geslaagd, hoewel ik als voorvechter van dierenwelzijn de grootschaligheid altijd problematisch zal blijven vinden, evenals het manipuleren van dieren voor consumptie. Dit laatste uit zich vooral in het bekappen van de snavel, maar vooral ook de kip als wegwerpvoorwerp als het na ongeveer 70 weken is uitgelegd en in de rui gaat. Na de rui gaat een kip weer leggen, maar hier gaat zo veel tijd overheen dat het niet rendabel is de kip te houden. Al deze dieren worden dus afgedankt en naar Friesland vervoerd om geslacht te worden (er blijkt maar 1 slachterij in Nederland te zijn voor legkippen). Vervolgens worden er dan, in het geval van het Rondeel, weer 30.000 nieuwe kippen opgenomen die klaar zijn voor de leg. Zeer positief is wel dat de volgende ‘generatie’ Rondeel kippen onbekapt zullen zijn. Maar los van dit principiele bezwaar, is de Rondeel kip zeker niet slecht af, ondanks dat haar ei maar een 2 stempel krijgt (normaliter is dit voor scharrelkippen die echt heel veel slechter af zijn dan bij het Rondeel). De reden dat het ei geen 0 stempel krijgt (gereserveerd voor biologische eieren), is vanwege de snavel bekapping, het niet-biologische voer, maar vooral vanwege de uitloopruimte die deze kip krijgt. Want ondanks dat deze kippen goed de ruimte krijgen, is de wettelijke standaard voor een 0 ei is dat elke kip 4m2 uitloop beschikbaar moet hebben. Het Rondeel is rond en opgedeeld in ‘taartpunten’. Voor hoe een ‘taartpunt’van het Rondeel er uit ziet: http://www.rondeel.org/rondeel/het-systeem/Per punt worden 3000 kippen gehuisvest.  Eén punt was specifiek ingericht zodat bezoekers het van binnenuit kunnen zien. In een soort tunnel van glas kun je de kippen bekijken (of andersom, de kippen vonden ons ook reuze interessant).De andere punten waren van de buitenkant echter ook goed zichtbaar dus mijn initiele wantrouwen dat alles in 1 punt helemaal op orde was en de rest niet, omdat het aan het oog ontrokken werd, was dus onterecht.  Het grote verschil in ruimte voor de kippen werd heel duidelijk bij het volgende bezoek aan De Lankerenhof.  Hier liepen de kippen op een enorm buitenterrein tevreden te scharrelen en fladderen. Uitgaande van de 4m2 per kip en dat hier dus 6.000 kippen aanwezig waren, betekent dus dat ze een ruimte van 24000m2 hadden.  Gelukkig zijn kippen kuddedieren en vertelde eigenaar Chris Borren dat ze ’s avonds redelijk mak op stok gaan. Wat wel opviel aan die enorme ruimte, is juist omdat kippen zulke kuddedieren zijn je je af kan vragen of ze al deze ruimte wel echt benutten en nodig hebben.  Je zag veel kippen toch op een kluitje rondscharrelen op een relatief klein stukje grond.Wat ook opmerkelijk was aan de biologische kippen, in tegenstelling tot de Rondeel kippen, is dat hier een groot aantal hanen tussen liepen.  Er werd uitgelegd dat dit een experiment was  waarbij het idee is dat hanen eventuele roofdieren te lijf zouden gaan voordat deze de kippen zouden aanvallen. Enigszins seksistisch vond ik deze aanname wel, maar voor het welzijn van de kippen, hoop ik dat het werkt. Dit was bij het Rondeel anders, omdat de kippen hier door overspanningen van vliegergaas ed niet bereikbaar zijn voor roofdieren.  Maar op een oppervlak van 24000 m2 is dit natuurlijk een stuk moeilijker te realiseren. Al met al een zeer leerzame excursie waarbij het bij het beide bedrijven heel duidelijk werd dat de overheid en de politiek hier veel harder mee aan de slag moeten. Beide bedrijven vertelden over de moeite die het kost om een dier- en milieuvriendelijker bedrijf op te zetten waarbij er soms zelfs sprake was van tegenwerking.  Buiten de geeikte paden treden wordt in Nederland nog steeds niet beloond ook al wordt iedereen er beter van: zowel boer, burger als dier waren bij beide bedrijven heel erg veel beter af en het is te hopen dat meer boeren het lef hebben zoals de mensen achter het Rondeel en de Lankerenhof.